Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Δοκίμια’ Category

5838_coupland_douglas

Νομίζω ότι ο Ντάγκλας Κόπλαντ, ο καναδός συγγραφέας του προκλητικού κάποτε best-seller Generation X (1991), παρότι δεν περνά πλέον την πρώτη νεότητά του, είναι ο πλέον κατάλληλος σχολιαστής του φαινομένου των selfies. Επειδή εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά παρατηρητικός, όταν αποφεύγει τους εντυπωσιασμούς και τις δημαγωγίες.
Για του λόγου το αληθές: το ακόλουθο κείμενο, το οποίο με χιούμορ και νεύρο προσπαθεί να αναλύσει τη συγκεκριμένη μόδα μέσω κοινωνιολογικών και ψυχολογικών εστιάσεων.
Να υπενθυμίσω ότι ο Κόπλαντ δεν είναι συγγραφέας απαιτήσεων γιατί το βλέμμα του δεν κατορθώνει να υπερβεί ένα είδος δημοσιογραφικού/δημοσιολογικού πεδίου, που θα μπορούσαμε να συναντήσουμε, ας πούμε, σε ποιοτική αρθρογραφία έγκυρης εφημερίδας. Το κείμενό του, λοιπόν, ας το αντιμετωπίσουμε με αυτές τις προϋποθέσεις, οι οποίες σε τελευταία ανάλυση μπορούν να διασκεδάσουν και να προβληματίσουν.

Τ.Γ.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Ο Κουρτ Βόνεγκατ (1922-2007) υπήρξε ιδιαίτερη φυσιογνωμία των μεταπολεμικών αμερικανικών γραμμάτων. Από τους πρωτοπόρους μιας νέας γραφής που έστρεψε τα νώτα στην κλασική υπερατλαντική λογοτεχνία και χαρακτηρίστηκε από πολύ νωρίς (ίσως πολύ βιαστικά) ως μ ε τ α μ ο ν τ έ ρ ν α. Ο δημιουργός του μυθιστορήματος Σφαγείο Νούμερο 5 (1969), που θεωρείται ένα από τα πιο θεμελιώδη έργα της αμερικανικής λογοτεχνίας του περασμένου αιώνα, με τα περισσότερα βιβλία του πρότεινε συνθέσεις με στοιχεία μαύρου χιούμορ, επιστημονικής φαντασίας και κοινωνικής κριτικής. Ταυτόχρονα εμπλούτισε το ύφος του με την προσωπική του συμμετοχή στην αφήγηση («ως από μηχανής συγγραφέας») υπονομεύοντας τους γνωστούς εκφραστικούς τρόπους.
Συνήγορος του ουμανισμού και με τις εξωλογοτεχνικές του δραστηριότητες υπερασπίσθηκε τις ιδέες του δυναμικά.
Το ανά χείρας χιουμοριστικό και καυστικό κείμενο εκφωνήθηκε σε πανεπιστημιακούς φοιτητές το 1978.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Στο κείμενο που ακολουθεί βασίσθηκε ο, τιμημένος με Νόμπελ το 1995, ιρλανδός ποιητής, δοκιμιογράφος και θεατρικός συγγραφέας Σέιμους Χίνι (1939-2013), για το τελευταίο μάθημά του στο Τρίνιτι Κόλετζ του Δουβλίνου στις 10 Ιουλίου 2013.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

«Ηis vision-our world» είχε γράψει γι’ αυτόν, εύστοχα, ο Ουίσταν Χιου Ώντεν: Ο λόγος, βέβαια, για τον Φραντς Κάφκα (1873-1924), του οποίου τιμώνται φέτος τα ενενηντάχρονα από το θάνατό του.

Όντως ο κοινόχρηστος, πλέον, όρος «καφκικός» ταιριάζει απόλυτα στις εφιαλτικές έννοιες που κατακλύζουν τη διάνοια του σύγχρονου ατόμου.

Η λογοτεχνία του Κάφκα έδωσε έναν ορισμό της πραγματικότητας μέσα από τα ποικίλα αισθήματα τα οποία αυτή δημιουργεί. Η καταπίεση, η ταπείνωση, η αποξένωση, ο διωγμός, η εσωστρέφεια, το κενό, το δέος ή οι ιδιοτροπίες του απείρου και το παράλογο, είναι όψεις ενός κόσμου εντός του οποίου «εκλήθη» να ζήσει ο, κατά Κάφκα, άνθρωπος.

Το κείμενο που ακολουθεί, είναι μια προσπάθεια μου να προσεγγίσω με ένα ακόμα ερμηνευτικό εγχείρημα το «αίνιγμα του Πύργου», του σπουδαίου δηλαδή μυθιστορήματος του μεγάλου τσέχου συγγραφέα.

Τ.Γ.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Στις 13 Μαρτίου του 1996 χάθηκε μια από τις σημαντικότερες και τελευταίες φυσιογνωμίες του κινηματογράφου των «δημιουργών», ο πολωνός Κριστόφ Κισλόφσκι. Με αφορμή μια πρόσφατη επιθυμία γνωστού μου προσώπου να γράψω στο Διαδίκτυο για τον μεγάλο εκλιπόντα, θυμήθηκα ένα άρθρο μου που είχε δημοσιευθεί στον Επίλογο ’96, έναν τόμο-χρονικό των πολιτιστικών γεγονότων του 12μήνου του συγκεκριμένου έτους. Το αναδημοσιεύω αυτούσιο γιατί δεν έχω να προσθέσω τίποτα περισσότερο για τη φυσιογνωμία και το έργο αυτού του τόσο εσωτερικού σκηνοθέτη, που μπορούσε να μεταμορφώνει το απτό και καθημερινό σε καθηλωτική αλληγορία.

Τ. Γ.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Ο Τζορτζ Όργουελ με το παρόν, σαρδόνιο κείμενό του κυριολεκτικά υποσκάπτει τον Κίπλινγκ, ο οποίος, βέβαια, δεν νομίζω ότι άφησε και τεράστιες λογοτεχνικές υποθήκες στα παγκόσμια γράμματα. Σήμερα πόσοι απαιτητικοί αναγνώστες θα βρουν στα έργα του, αφηγηματικά και ποιητικά, ενδιαφέρον: θα συναντηθούν με στοιχεία διαχρονικά, που θα τους αφορούν ;

Μόνο γραφικότητες και ανθρωπογεωγραφίες μιας «τεχνικολόρ» περιόδου με εξωτερικό μόνο διάκοσμο.

Ο Όργουελ στο πολεμικό του άρθρο δεν ξεχνά τον πολιτικοποιημένο και αντιαποικιοκράτη εαυτό του και ρίχνεται ανελέητα πάνω στον «δημαγωγό» Κίπλινγκ με σκοπό την «εξόντωσή» του. Παράλληλα δεν αποφεύγει και αρνητική νύξη για έναν άλλον ομότεχνό του: τον Ε. Μ. Φόρστερ.

Τ. Γ.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Συμβαίνει συχνά σε όσους είναι βυθισμένη σε μια χρόνια συνήθεια να εκφράζουν ξαφνικά έναν αρνητισμό απέναντι σε αυτό μέσα στο οποίο κινούνται και αναπνέουν: να εκφράζουν βαθιές αμφιβολίες για την ποιότητα όσων υπηρετούν και από τα οποία υπηρετούνται. Είναι ένα είδος απόπειρας συμβολικής πατροκτονίας, ας πούμε, εάν θελήσουμε να δούμε αυτό που αρνούνται οι προηγούμενοι ως ένα Υπερεγώ, από το οποίο ζητούν να απελευθερωθούν… Εν προκειμένω ο πολύ γνωστός μας Άγγλος πεζογράφος Ίαν ΜακΓιούαν περιγράφει το ιστορικό μιας (πρόσκαιρης) κρίσης/άρνησης εκ μέρους του της λογοτεχνίας. Φυσικά οι ενστάσεις του είναι περίπου προσχηματικές γιατί στην ουσία εξυπηρετούν το στόχο του να εγκωμιάσει τελικά ό,τι στην αρχή δείχνει να αντιμάχεται. Δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι ιδιαίτερα πρωτότυπη η αφετηρία του κειμένου του. Αλλά έχει ενδιαφέρον η διαχείριση του θέματος με αποκορύφωμα το τελευταίο μνημονικό περιστατικό που εξιστορεί για την εμπειρία μιας ανάγνωσης στη βιβλιοθήκη του σχολείου του.

T.Γ.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »