Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Ποίηση’ Category

 

Γνωστός όχι μόνο στην πατρίδα του, τη Βουλγαρία, αλλά και παγκοσμίως ο πολύπλευρος συγγραφέας Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ είναι μάλλον άγνωστος στην Ελλάδα. Μόνο με τις μεταφράσεις κάποιων ποιημάτων του έχουμε έλθει σε επαφή με ένα δυναμικό ταλέντο, που εδώ και κάποια χρόνια παράγει ένα βαρυσήμαντο, θα μπορούσε να πει κανείς έργο, παρά το σχετικά νεαρό της ηλικίας του (ο Γκ. έχει γεννηθεί το 1968).

Από την παρακάτω συνέντευξη μπορεί να εξάγει όποιος δεν γνωρίζει τη γραφή του Γκ. πλευρές ενός κινητικού δημιουργού, που έχει δεχθεί (και αξιοποιήσει στο έπακρον) πολλές επιρροές από την ευρωπαϊκή και λατινοαμερικανική λογοτεχνία.

Ας πούμε η παρουσία του Μπόρχες σε αυτή την ενιαία σύλληψη/ συναίρεση έμβιου και άβιου κόσμου είναι εμφανής, όπως και στην κυκλοφορία του στοιχείου της μελαγχολίας στη δραματουργία του Γκ. εύκολα διακρίνει κανείς την επίδραση της δυτικοευρωπαϊκής ποιητικής.

Όπως και να έχουν τα πράγματα από τις λίγες γνώσεις που έχει ο υπογραφόμενος γύρω από το έργο του Γκ. και εξ όσων διαβάζει σε κριτικές γι’ αυτό το «βουλγαρικό φαινόμενο», καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν έχει να κάνει με ένα εκλεκτικίστικο πνεύμα. Πράγμα που σημαίνει ότι ο συγγραφέας μας δεν συλλέγει «καρπούς» τρίτων αλλά αφομοιώνει δημιουργικά τα δάνεια, αρθρώνοντας το δικό του λόγο.

 

Τ.Γ.

(περισσότερα…)

Advertisements

Read Full Post »

Στο blog μου δεν αναρτώνται πάντα κείμενα με τα οποία συμφωνώ κατ’ ανάγκην. Βρίσκω, όμως, ότι κάποια από αυτά, τα οποία βρίσκονται στην άλλη άκρη των ενδιαφερόντων μου, αξίζει να δουν το φως, ως μια καλή αφορμή για συζήτηση. Και ακόμα: επειδή ορισμένα από αυτά έχουν μια ιστορική, λογοτεχνική αξία.

Οι απόψεις του, ανορθόδοξου «μπιτ» ποιητή, Τζακ Χίρσμαν κινούνται ακριβώς στο προηγούμενο πεδίο: εκφράζουν ιδέες που μεταφέρουν ένα «μεταχίπικο», «αγωνιστικό» κλίμα. Τόσο παρωχημένο, κατά τη γνώμη μου, που φτάνει στο σημείο να γίνει ελκυστικά εξωτικό.

Πέραν αυτού, η παλαιότερη ποίηση και η ίδια η παρουσία του Χίρσμαν ζωντανεύουν τη μυθοποιημένη πια εποχή των «φίφτις» και «σίξτις»: το κίνημα των «μπιτ», τα ειρηνικά συλλάλητήρια για το Βιετνάμ, τον χιπισμό, τις κινητοποιήσεις των μαύρων της Αμερικής, την ουτοπική εξέγερση των φοιτητών κ.λ.π. 

Κατά τα άλλα, οι κοινωνικές και αισθητικές σημερινές ιδέες του Χίρσμαν είναι γραφικές, αφού θεωρούν την ποιητική πράξη (μια υπόθεση τόσο μοναχική) ως ένα μέσο κοινωνικής δρασης για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Λες και η λογοτεχνία και η (μαζική) επανάσταση συμβαδίζουν.

Αν ήταν έτσι τα πράγματα τότε, ας πούμε, ο Τρότσκι, που είχε γράψει και το σχετικό πόνημα (Λογοτεχνία και επανάσταση) θα ήταν ο καλύτερος ιστορικός και κριτικός λογοτεχνίας. Εκείνος, όμως, πρότεινε εν κατακλέιδι κάποια ασήμαντα ονόματα της ρωσικής γραμματείας ως υποδείγματα λογοτεχνικού ύφους/ήθους (που τα αγνοούν σήμερα ως και οι πλέον «κόκκινοι»), αφήνοντας στην άκρη τις κορυφώσεις της λογοτεχνίας στη χώρα του Ντοστογιέφσκι…

Χωρίς άλλο σχόλιο (από μένα).

 

Τ.Γ.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Πριν απο λίγο καιρό, ποιητής εκ Θεσσαλονίκης, αρνητής κρατικού βραβείου, με την πολύ «εξωστρεφή» συμπεριφορά του σε τηλεοπτική εκπομπή, έδωσε λαβή για ποικίλα σχόλια. Η μεγαλύτερη μερίδα των παροικούντων την Ιερουσαλήμ έκρινε τη συμπεριφορά του από γραφική έως αφόρητα κακόγουστη, ενώ το υπόλοιπο τμήμα την έκρινε ως αντικομφορμιστική…

Αυτό που έχει σημασία, νομίζω μπορεί να εστιασθεί στο γεγονός ότι το πρόσωπο αυτό, μαζί με άλλα, συνιστά ένα φαινόμενο: γιατί κατορθώνει παρότι γίνεται δυσάρεστο προκαλώντας, την ίδια στιγμή να ικανοποιεί για τον ίδιο λόγο…

Με άλλα λόγια: κατορθώνει να γίνεται προσφιλές με έναν ιδιαίτερο τρόπο, που δεν θα τον χαρακτήριζε κανείς αβίαστα «επικοινωνιακό». Και, όμως, ο ποιητής εκ Θεσσαλονίκης και ευάριθμοι ακόμα ομότεχνοί του (ζώντες και θανόντες), με την ιδιάζουσα παραβατικότητά του είναι πανελληνίως γνωστός και χαίρει όχι απλώς ασυλίας αλλά και εκτίμησης από κάποιους κύκλους, όπως προανέφερα.

Το μικρό κείμενό μου που ακολουθεί, προσπαθεί να ερμηνεύσει το φαινόμενο, το οποίο νομίζω ότι δεν είναι «εδώδιμο» αλλά εκφεύγει της ελληνικής, ανθηράς παραδοξότητας, διεκδικώντας μια παγκοσμιότητα.

Τ. Γ.

(περισσότερα…)

Read Full Post »

Ίταλο Καλβίνο

Το αθησαύριστο κείμενο του Καλβίνο, που ακολουθεί, παρέδωσε προ καιρού η χήρα του σημαντικού ιταλού συγγραφέα στον οίκο Μονταντόρι. Το γραπτό αυτό τυπώθηκε το φθινόπωρο του 1957 στο οπισθόφυλλο της θήκης ενός δίσκου 33 στροφών, στον οποίο δύο ηθοποιοί, διαβάζουν οκτώ ποιήματα από τη συλλογή του Τσέζαρε Παβέζε Ο θάνατος θα έρθει και θα έχει τα μάτια σου. Το συγκεκριμένο έργο του αυτόχειρα ποιητή κυκλοφόρησε μετά το θάνατό του. Αυτή η σύντομη κριτική παρουσίαση ήταν άγνωστη μέχρι πρόσφατα.

(περισσότερα…)

Read Full Post »


Ο Ν.Κ. υπήρξε και ένας δεξιοτέχνης της μικρής ποιητικής αφήγησης και του δοκιμίου. Τα περισσότερα πεζά του κείμενα, που δημοσιεύθηκαν κατά καιρούς σε διάφορα περιοδικά και εφημερίδες, διαθέτουν εκτός από την ποιητικότητα και μια ανεπανάληπτη γλαφυρότητα, αμεσότητα, ευθυβολία και στοχαστική διάθεση. Ορισμένα από αυτά είναι αμιγώς ποιητικές πρόζες.

Το απόσπασμα του κειμένου που ακολουθεί, είναι ένα από αυτά: μουσικό,, αφαιρετικό και διανοητικό του πρωτοδημοσιεύθηκε το 1965 στο περιοδικό Καινούρια Εποχή, τομ. 10, Άνοιξη-Καλοκαίρι 1965.  Συμπεριλαμβάνεται στο συγκεντρωτικό τόμο Πεζά κείμενα (Ικαρος, 1998. Φιλολογική επιμέλεια: Ελισάβετ Λαλουδάκη). Εξαιρετικά πυκνό, σε κάποια σημεία του μάλιστα εσωστρεφές και περίκλειστο, διαλέγεται με θεολογικά και αισθητικά μοτίβα. Το σύνολο είναι ένα σπάνιο τεχνούργημα γλώσσσας.
(περισσότερα…)

Read Full Post »

Νίκος Καρούζος

Νίκος Καρούζος

Η ειρκτή και η δέηση

“Θηλάζω θεότητα/ εμένα θηλάζει”
Νίκος Καρούζος

Για έναν αναγνώστη σαν τον γράφοντα που δεν έχει κατορθώσει (ευτυχώς) εδώ και χρόνια να απαντήσει στον εαυτό του γιατί κατατάσσει δύο ποιήματα του Νίκου Καρούζου (το “Ο Σολωμός στο όνειρό μου” και το “Ο μειλίχιος τρόπος του Βαρβαρόσσα”) ανάμεσα στις κορυφαίες στιγμές της νεοελληνικής λογοτεχνίας, δεν τίθεται γι’ αυτόν θέμα να πιστέψει στο τελεσφόρο της φιλολογικής ερμηνείας. Η πρώτη του διαπίστωση, επίσης, του δίνει το δικαίωμα να δηλώσει απερίφραστα, ευθύς εξαρχής, ότι ο Νίκος Καρούζος είναι, κατά τη γνώμη του ένας “κλασικός” πλέον των γραμμάτων μας.

Η προοιμιακή αυτή και πρωθύστερη άποψη διατυπώνεται έτσι προκλητικά, προς  τιμήν του Ν.Κ. Στον αντίποδα της “ψύχραιμης” του in vitro ερευνητή του αισθητικού φαινομένου, που καταλήγει(;) στο συμπέρασμα, όποτε αξιολογεί, και δεν προτρέχει… (περισσότερα…)

Read Full Post »

Νίκος Καρούζος

Νίκος Καρούζος

του Τάσου Γουδέλη

Κλείνουν φέτος 20 χρόνια από το θάνατο του μεγαλύτερου, κατά τη γνώμη μου, νεοέλληνα ποιητή: του Νίκου Καρούζου (1926-1990). Ο ιδιότυπος βίος αυτού του μετασουρεαλιστή συγγραφέα του στοίχισε την προβολή και φήμη που του άξιζε. Δυστυχώς για διάφορους λόγους -τους οποίους πρέπει κανείς να αναλύσει επί μακρόν- ποικίλες μετριότητες, τιμημένες διεθνώς μάλιστα, έχουν καταλάβει πρώτες στη γραμματεία μας, εκτοπίζοντας αυτό το σημαντικό μέγεθος. Εντυπωσιακοί οι συνειρμικοί αιφνιδιασμοί της ποίησης του Ν.Κ. Νομίζεις ότι το ποίημα γεννιέται εκείνη τη στιγμή μπροστά σου, μέσα από μια σχεδόν αποκαλυψιακή κατάσταση, αν και ο εξομολογητικός σποραδικά και θερμός τόνος της φωνής του υποκειμένου, “γειώνει” τους (σολωμικούς) τόνους. Δέος αντιφατικό για το επέκεινα και για τη ζωή ταυτόχρονα. (περισσότερα…)

Read Full Post »

Older Posts »